MOMAშორე

MOMAშორე

ჯერ კიდევ გაზაფხულის მზიანი დღეები იყო და მეც, გათამამებულმა, წელზე პერანგშემოხვეულმა გადავწყვიტე მარჯანიშვილიდან ოპერამდე ფეხით გავლა.

  • Taip nuobodu…
  • Taip, eime į istorijos muzieju … jis yra netoliese.

ლიტველები იყვნენ. დაღლილი და უემოციო სახეებით გამოვიდნენ MOMA TBILISI-დან. ამ კანტორადან ზუსტად იმავე სახით გამოვედი ორი წლის წინ, თუმცა, ჩემი იქ მისვლის მიზეზი წმინდად სამსახურეობრივი იყო — Artreactor-ისთვის სიუჟეტს ვამზადებდი გამოფენის შესახებ — „ხიდი“, რომელიც ქართველი და ამერიკელი აბსტრაქციონისტების შემოქმედების პარალელებზე იყო აგებული (დღემდე დარწმუნებული ვარ, რომ ჩემი მხედველობის გაუარესების ერთ-ერთი მიზეზი ეს გამოფენა იყო).

გადავიღეთ ექსპოზიციის ფოტოები, დამთვალიერებლისგან აბსოლუტურად დაცლილი დარბაზის ვიდეოები… დიდი ძალისხმევის შედეგად, მე და გადაცემის რედაქტორმა მოვახერხეთ „ხიდის“ პოზიტიურ დეტალებზე გაგვემახვილებინა ყურადღება და ლაიტმოტივად „ზურაბ წერეთლის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმის“ მანკიერება წარმოგვეჩინა. რაღაცნაირად გამოგვივიდა, თუმცა, გამოქვეყნებამდე რამდენიმე დღით ადრე, იური ბერიშვილმა დამირეკა და მითხრა, რომ მას არ სურს მისი შემოქმედება ისეთი გადაცემების ციკლში გაშუქდეს, რომელშიც „ჩუსტიან გოგოზე“ კეთდება მიმოხილვა. მოკლედ, დავიკიდეთ „ხიდი“, იურის შემოქმედებასთან ერთად.

თუმცა, ძნელია დაიკიდო MOMA TBILISI; ჩემთვის იმ ლიტველების გამომეტყველების დავიწყებაც ძნელია, გახსენება კი — უსიამოვნო.

უკვე მერამდენე წელია, საზოგადოება, ყოველ შემთხვევაში, საზოგადოების ის წევრები, ვისაც გული შეგვტკივა თანამედროვე ხელოვნებაზე, ველით რაიმე სახის პერმანენტული სივრცის გაჩენას, რომელიც დარგის განვითარებაზე იქნება ორიენტირებული: ერთი მხრივ, წარმოაჩენს საერთაშორისო ტენდენციებს თანამედროვე ვიზუალური ხელოვნებაში და, მეორე მხრივ, ხელს შეუწყობს ლოკალური დისკურსის განვითარებას.

თუმცა, მოლოდინი ერთმანეთზე უარესი „მიღწევებით“ მართლდება:

თბილისის სახვითი ხელოვნების მუზეუმის ფასადი.  წყარო
[1] 2013 წლიდან მწვავე განხილვის საგანია შპს „მაგთის“ მხატვართა სახლის მუზეუმი, რომლის შენობაც აბსოლუტურ დისონანსშია ქალაქის ურბანულ გარემოსთან (ჯერჯერობით უცნობია საგამოფენო პოლიტიკაც); [2] სახელმწიფოს მხრიდან თანამედროვე ხელოვნებაში არასათანადო ინვესტიციების შედეგად, თანამედროვე სტანდარტებთან შეუსაბამო საექსპოზიციო სივრცის და არასათანადო კონცეპტუალური სამუშაოების ფონზე, 2016 წელს თბილისის ისტორიის მუზეუმში გახსნილი „თანამედროვე ხელოვნების გალერეაც“ ვერ ახერხებს არსებითი ინტერვენციების შეტანას მიმდინარე სახელოვნებო დისკურსში.

ზურაბ წერეთლის სახელობის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი – თბილისი.  წყარო

ამ ყველაფრის პარალელურად კი, 2013 წლიდან რუსთაველის გამზირზე ფუნქციონირებს ზურაბ წერეთლის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმი (რომლის სახელწოდებაც, ინგლისურ ენაზე, კიდევ უფრო დრამატულად ჟღერს: MOMA TBILISI). როგორც წესი, ამ კანტორაში პირველი სართული სხვადასხვა ფესტივალს და ცალკეულ გამოფენას მასპინძლობს, ხოლო დანარჩენი სართულები წერეთლის თრეშით არის სავსე. მისი ხელოვნება რომ მწვალებლობაა, ამაზე ცოტა თუ დაობს. მახსოვს, ჩემმა ლექტორმა მითხრა, როდესაც მის ნამუშევრებს აღარ ყიდულობდნენ, გაჩუქებები დაიწყოო (ასე აჩუქა საქართველოს „წმინდა გიორგი“, ამერიკას — „გლოვის ცრემლი“; ამერიკისთვის კიდევ უნდოდა ერთი სკულპტურის მისაღება, თუმცა, მას შემდეგ, რაც ხუთმა შტატმა უარი განაცხადა საჩუქარზე, თავისუფლების ქანდაკებაზე 45 ფუტით მაღალი ქრისტეფორე კოლუმბის ქანდაკება ბოლოს პუერტო რიკოს შერჩა).

„ახალი მსოფლიოს დაბადება“, 2016; ავტორი: ზურაბ წერეთელი. წყარო

მისი ხელოვნების პოპულარიზაციის ძალადობრივი მოტივები ბელადთაყვანისმცემლობაშიც გადაიზარდა, როდესაც ინტერნეტსივრცეში ზურაბ წერეთლის მიერ შექმნილი რუსეთის პრეზიდენტის, ვლადიმერ პუტინის ხუთმეტრიანი სკულპტურის ფოტომასალა გავრცელდა, სახელწოდებით — „ჯანსაღ სხეულში ჯანსაღი სულია“.

 

ვლადიმერ პუტინის ქანდაკება; ავტორი: ზურაბ წერეთელი. წყარო

თურმე 1990-იანებში თანამედროვე ხელოვნების კვლევითი საქმიანობის კორიფეობაც მონდომებია და ამ მიზნით, იუნესკოსთან თანაარსებული არტკრიტიკოსთა საერთაშორისო ასოციაციის კონფერენციისთვისაც უმასპინძლია (ამბობენ, კარგი სუფრა გაუშალაო). ნუ, რას იზამ, საერთაშორისო კონტრაბანდა ამდიდრებს ადამიანს. სიმდიდრე რომ აბსოლუტური ძალაუფლებაა, ჩვენ, ქართველებმა, ყველაზე უკეთ ვიცით.

თბილისის მთავარ გამზრიზე MOMA TBILISI-ს გახსნაც მორიგი ძალადობრივი აქტია ქალაქზე, თანამედროვე ხელოვნებაზე… არცერთხელ ვყოფილვარ ამ დაწესებულებაში (თუ არ ჩავთვლით „ხიდს“ და ორ ფესტივალს, სადაც ამ ბლოგისთვის ვიზუალური მასალის შესაგროვებლად მივედი); თუმცა, ძნელია მოვუწოდო საზოგადოების რიგით წევრებს, რომ მათაც ჩემსავით გამოხატონ პროტესტი, როდესაც ისინიც კი, ვინც ძალიან კარგად უნდა ხვდებოდნენ ამ დრამატულ ვითარებას და გარკვეული პასუხისმგებლობაც აქვთ თანამედროვე ხელოვნების განვითარება-პოპულარიზაციაზე ქვეყნის მასშტაბით, საკმაოდ ინტენსიურად თანამშრომლობენ ამ კანტორასთან.

გვავიწყდება, რომ ნებისმიერი სივრცე/დაწესებულება, რომელიც ჩვენი მოქალაქეობრივი სურვილის საწინააღმდეგოდ ვითარდება, ისევ ჩვენგან ელის ხელმეორე, თუმცა მთავარ ლეგიტიმაციას — მოხმარებას და ამით — საბოლოო აღიარებას. ერთხელ თუ მაინც შევთანხმდებით, რომ უარი ვთქვათ ბიძინას პანორამის, ჯოხთაბერიძის ყინულის სასახლის, ზურას MOMA TBILISI-ს და მიშას ბილტმორის „მოხმარებაზე“ და ამით მათთვის მნიშვნელობის მინიჭებაზე, ეს სივრცეები დაკარგავენ სიცოცხლისუნარიანობას (სამწუხაროა ის ფაქტი, რომ სასტუმრო „ბილტმორთან“ თანამშრომლობს დღევანდელი ხელისუფლების სხვადასხვა აპარატი, მაგ. საქართველოს კულტურის და ძეგლთა დაცვის სამინისტრო (ყოფილი), თბილისის მერია და ა.შ., გავლენიანი საერთაშორისო სტუმრების განთავსებისას, ხოლო წერეთლის კანტორის სივრცეს მოიხმარს Mercedes Benz-ის თბილისის მოდის კვირეული და ქოლგა თბილისი ფოტო. ალბათ, ჯოხთაბერიძის MoMA TBILISI II-საც ეყოლება თავისი აუდიტორია, მეგობარი კურატორები და კრიტიკოსები).

 

U.G.L.Y.-ის ჩვენების პოსტერი Mercedes Benz Fashion Week Tbilisi-ის ფარგლებში. წყარო

ყველას ვერ მოთხოვ მაღალ სამოქალაქო ცნობიერებას, მაგრამ Mercedes Benz თბილისის მოდის კვირეული და ქოლგა თბილისი ფოტო, როგორც საქართველოში კულტურისა და ხელოვნების ერთ-ერთი მთავარი აპოლოგეტები, ლუსტრაციის ღირსები მეჩვენება.

უკვე მერამდენე წელია, ეს ორი ფესტივალი აქტიურად თანამშრომლობს MOMA TBILISI-სთან (ეს იგივეა, თბილისი პანორამაში გარემოს დამცველმა ორგანიზაციამ იქირაოს ფართი საოფისედ). იმის გათვალისწინებით, რომ მოდა, გვინდა ეს ჩვენ თუ არა, მაინც გამოყენებითი ხელოვნებაა და (თეო ხატიაშვილს დავესესხები), სამწუხაროდ, ერთ-ერთი სასაცილო კასტა სწორედ „[ქართული] მოდის ბიზნესში მყოფი ხალხია“, შედარებით ლმობიერი ვარ მათი და MOMA TBILISI-ს კოლაბორაციის მიმართ. მიჭირს იგივე შემწყნარებლობა გამოვიჩინო ქოლგა თბილისი ფოტო-სთან მიმართებაში, რომელიც ვიზუალური ხელოვნების ერთ-ერთ წამყვანი დარგის — ფოტოხელოვნების თანამედროვე ტენდენციების პოპულარიზაციის მიზნით, კერძო დაფინანსებასთან ერთად, სახელმწიფო ბიუჯეტით საზრდოობს.

ფესტივალის – ქოლგა თბილისი ფოტო – ერთ-ერთი ექსპოზიცია ზურაბ წერეთლის სახელობის თანამედროვე ხელოვნების მუზეუმში. წყარო

 

სამწუხაროდ, ჩემი წერილი ვერ წაშლის ისტორიიდან MOMA TBILISI-ს ცოდვებს თბილისის და თანამედროვე ხელოვნების წინაშე, ვერც იმ ლიტველი ტურისტების იმედგაცრუებულ გამომეტყველებას ჩემი მეხსიერებიდან. ალბათ, Mercedes Benz Tbilisi მოდის კვირეულის და ქოლგა თბილისი ფოტოს 2018 წლის გამოშვებებიც ისევ MOMA TBILISI-ში გაიმართება. ალბათ, ეს სივრცე ისევ დაეთამობა ისეთი არტისტების შემოქმედებას, როგორიც, მაგ., მერაბ აბრამიშვილია. თუმცა, არ უნდა დაგვავიწყდეს, რომ მთავარი ლეგიტიმაციის („მოხმარებით აღიარება“) გასაღები ისევ ჩვენს ხელშია.

P.S. 2014 წელს ზურაბ წერეთელმა საჯაროდ დაუჭირა მხარი რუსეთის სამხედრო ინტერვენციას უკრაინაში.

91 Comments
  1. Excellent post. I used to be checking continuously this blog and
    I am impressed! Extremely useful info specifically the closing phase :
    ) I maintain such info a lot. I used to be looking
    for this certain info for a long time. Thanks and best
    of luck.

  2. You made some decent points there. I looked on the net for additional information about
    the issue and found most people will go along with your views on this web site.

  3. Excellent weblog here! Also your website loads up very fast!
    What web host are you the use of? Can I get your associate hyperlink in your host?
    I wish my site loaded up as fast as yours lol

  4. We’re a bunch of volunteers and starting a new scheme in our community.
    Your website offered us with helpful information to work on. You’ve performed
    a formidable job and our entire community will likely be thankful
    to you.

  5. Hello, all the time i used to check web site posts here in the early hours in the dawn, because i love to gain knowledge of more and
    more.

  6. I know this if off topic but I’m looking into starting
    my own weblog and was curious what all is needed to get set
    up? I’m assuming having a blog like yours would cost a
    pretty penny? I’m not very internet savvy so I’m not 100% positive.

    Any suggestions or advice would be greatly
    appreciated. Many thanks

  7. Have you ever considered about adding a little bit more than just your articles?
    I mean, what you say is important and all. Nevertheless think of if you added some great photos or video clips to give your posts more, “pop”!
    Your content is excellent but with pics and videos, this website could certainly be one
    of the most beneficial in its niche. Great blog!

  8. Hello I am so happy I found your webpage,
    I really found you by accident, while I was searching on Bing
    for something else, Anyways I am here now and
    would just like to say thank you for a incredible post and a all round
    enjoyable blog (I also love the theme/design), I don’t have time to read through it all at the moment but I have book-marked it and also added your RSS
    feeds, so when I have time I will be back to read
    more, Please do keep up the awesome work. https://buszcentrum.com/zithromax.htm

  9. Hi, I think your site might be having browser compatibility issues.
    When I look at your blog in Chrome, it looks fine but
    when opening in Internet Explorer, it has some overlapping.

    I just wanted to give you a quick heads up! Other
    then that, excellent blog!

  10. Cool blog! Is your theme custom made or did you download it from
    somewhere? A theme like yours with a few simple tweeks would
    really make my blog stand out. Please let me know where you got your design. Thanks

  11. Great blog here! Additionally your web site so much up very fast!
    What host are you the use of? Can I get your associate link to your host?
    I want my web site loaded up as quickly as
    yours lol

  12. Hello there! I know this is kinda off topic however , I’d figured I’d ask.

    Would you be interested in trading links or maybe guest authoring a blog
    article or vice-versa? My site covers a lot of the same topics as yours and I believe we could greatly benefit from each
    other. If you are interested feel free to shoot me an e-mail.
    I look forward to hearing from you! Superb blog by the
    way! https://buszcentrum.com/clomid.htm

Leave a Reply

Your email address will not be published.